Letter 11

General Bibliography for the Letter Collection

Printed Source: Roberti Grosseteste quondam episcopi Lincolniensis epistolae, ed. H. Luard, Rolls Series, 26 (London: Longman, 1861), pp. 50 - 54.

INC: Benevolentiae dilectionis vestrae, qua soliciti estis de processu et successu negotii mei, gratiarum actiones multiplices refero et affectuosas.

EXPL: Utinam conveniat mihi illud evangelicum: Beati eritis cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos propter me; gaudete in illa die et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis.

(Luard's dating: 1235)

Robertus divina permissione Lincolniensis electus, dilecto sibi in Christo magistro Michaeli Beleth, salutuem et sinceram in Domino dilectionem.

pp. 50 - 51: Benevolentiae dilectionis vestrae, qua soliciti estis de processu et successu negotii mei, gratiarum actiones multiplices refero et affectuosas.Multipliciores tamen et magis devotas et affectuosas ago gratias quod me in misericrodia et dilectione corripere et increpare voluistis super correptione et increpatione mea, quae, ut creditur et videtur a multis, modum et moderamen excessit. Haec enim vestra increpatio et correptio de radice caritatis pullulavit; nec potest esse fructus malus, qui de tam bona nascitur radice. Hoc autem obsecro caritatem vestram per caritatem illam qua Christus voluit pro nobis mortem crucis subire, ut quotiescunque noveritis vel audieritis de me aliquid indecens vel noxium, falce correptionis curetis illud resecare; non enim contristabit sed multiplicabit me vestrae correptionis medela. Scio enim quod scriptum est: Qui increpationes odit, erat; et iterum: Qui odit increpationes, insipiens est; qui autem acquiescit arguenti, glorificatur. Non autem excessum et immoderamen correptionis meae excusando, sed vestram et aliorum sapientium discretionem judicem statuendo, ab ea diffinitivam expectans sententiam, in hunc modum allego.

pp. 51 - 52: Monachus quidam praesentavit mihi ad curam multarum animarum diaconum quendam non tonsuratum, et contra Concilii statuta, pannis rubeis vestitum et annulatum, habitu et gestu laicum, vel potius militem, et, ut conici potuit ex suis responsionibus, fere illiteratum. Monachum autem praesentantem hujusmodi fere verbis, ut recolo, corripui: "Tu, cum sis monachus profitens perfectionem ex habitu et voto religionis, ac per hoc tenearis vitam tuam carnalem exponere morti pro salute animarum, qua fronte praesentas ad curam animarum talem qui gestu et habitu evidenter ostendit se magis interfectorem animarum quam curatorem? sicut enim testatur beatus Augustinus, Tot mortibus reus est pastor animarum, quot ejus malo exemplo viso perire possent: tu das oves lupo, pro quibus tuendis a lupo teneris animam tuam ponere. Dominus noster Jesus Christus pretium totum sanguinis sui, imo totam vitam suam morti acerbissimae et probrosissimae pro qualibet et singula anima salvanda et vivificanda dedit; et tu tantam multitudinem animarum niteris tradere cuidam suo pravo exemplo proditori et mortificatori illarum animarum, pro quarum singula Christus dedit non partem sanguinis sui, sed totum sanguinem suum; non partem vitae suae, sed totam et intgram vitam suam. Ovem quam emisses pro duodecim denariis non traderes lupo aut corruptori, et animam quam Christus emit pretio sanguinis sui, quod pretium est incomparabiliter majus universtitate purae creaturae, tradere niteris corruptori? Nonne carior est tibi ovis appretiata duodecim denariis, quam anima appretiata sanguine Christi? Qui sic vilipendis Christum et sanguinis ipsius pretium, nonne evidenter vadis in infernum?"

p. 52: Hujuscemodi correptione, fateor, me dictum monachum corripuisse. Quaero itaque a vestra et eorum qui Christum diligunt discretione, quid in hac correptione videtur digunm correptione seu livida detractione? Numquid in hac correptione aliquid mendacii insinuavi, numquid veritatem reticendam dixi? numquid ego qui teneor pro qualibet animarum illarum, ad quarum curam seu potius perditionem dictus monachus dictum diaconum praesentavit, reticere debui,et non saltem verbo repellere illarum animarum, quam timui et imminere vidi, perditionem? Numquid non ego reus sum mortis illarum animarum, si morti illarum pro posse non resisto, eamque viribus totis non repello? Numquid non obiciam verum verbum morti animarum, cui obicere teneor sanguinem proprium, et vitam et mortem propriam? Numquid minus veritatis imminenti morti obicere debui, quam nondum repellere potest tota veritas quam opposui? Adhuc enim persistunt tam monachus quam diaconus in suo proposito.

pp. 52 - 53: Sed forte dicet aliquis, habitus hujusmodi diaconi non est perfectum argumentum quod ipse sit incongruus ad curam animarum. Ad quem respondeo, quod Domini praeceptum est, ut obediamus praepositis nostris. Inventus igitur in actu ipso transgressionis canonis et concilii, inventus est in crimine inobedientiae qua non solum inobediens est praepositis, sed Deo praecipienti ut obediamus praepositis. Crimen autem inobedientiae quasi peccatum est ariolandi, et quasi scelus idololatriae. Non potest autem criminosus, animarum crimina curare; ideo dicit Apostolus: Oportet episcopum, id est, quemlibet sacerdotem et pastorem animarum, sine crimine esse. Sed adhuc dicet, potest poenitere; et ego dico quod secundum Apostolum, oportet episcopum, id est sacerdotem, non neophytum esse; et ideo antequam idoneus sit ad curam animarum, post crimen manifestum, oportet praecedere tempore congruo signa congrua pœnitentiae. Et sicut dicit beatus Bernardus, ad regimen animarum "non probandos, sed probatos" debemus admittere.

p. 53: Non igitur est, ut videtur, in mea correptione reprehensibilis, aut mendacii insinuatio aut reticendae veritatis elocutio. An forte non debui palam corripere peccantem palam, cum dicit Apostolus ad Timotheum: Peccatores coram omnibus argue, ut caeteri timorem habeant. An forte molliter debui corripuisse errorem vergentem in periculum animarum, cum de talibus errantibus dicat Apostolus ad Titum: Quamobrem increpa illos dure, ut sani sint in fide? Ideoque sic Heli sacerdos condemnatus est, quia filios suos peccantes nimis molliter corripuit. Errores qui non vergunt ad interitum animae, corripi possunt molliter et ferri patienter; sed mortale virus non molliter exprimit sapiens medicus.

pp. 53 - 54: Cum igitur neque dicta correptio, neque correptionis modus a regula Scripturae videatur discrepare, videtur mihi quod correptores, et reprehensores dictae correptionis, quae Deo teste, processit ex dilectione salutis animarum et timore magno perditionis earum, salva eorum reverentia, plus curant quae sua sunt, quam quae Jesu Christi; plus lac et lanam, quam ipsas oves; lucem ponunt in tenebras, et tenebras in lucem; malum dicunt bonum, et bonum malum; nihil patiuntur super contritione Joseph: qui si essent veri amatores Jesu Christi, non me, sed mecum in hac parte corriperent; non me, sed mecum in hac parte damnarent; non me morderent, sed de luporum morsibus oves mecum eriperent: quod si facerent, proculdubio, quod solus facere nequeo, eas mecum eriperent et salvarent; quod quia non faciunt, sed etiam meum tantillum conatum impediunt, timeant se futuros reos mortis ovium in tremendo judicio.

p. 54: Judicet igitur vestra discretio, an apud Deum et zelatores animarum sit tam reprehensibilis ut putatur, mea correptio. Utinam conveniat mihi illud evangelicum: Beati eritis cum maledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos propter me; gaudete in illa die et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis.